Ua malie le EU e fa'asa igoa e feso'ota'i ma manu mo oloa e fa'avae i la'au.

Ata o le Laupapa_2026-03-31_100509_007

 

Ua malilie le Palemene a Europa ma le Fono a le Iuni a Europa e faʻasa le faʻaaogaina o igoa e fesoʻotaʻi ma manu mo oloa e faia mai laʻau, ma faʻatapulaʻaina ai le aofaʻi o upu e 31 e aofia ai le 'chicken' ma le 'steak'.

 

Na faia le faaiuga i le aoauli ananafi (5 Mati 2026) ina ua maeʻa feutanaiga o ni talanoaga e tolu lea na faʻalauteleina mai le faaiuga o le tausaga talu ai e oʻo atu i le 2026.

 

I lalo o le tulafono fou, o upu e 31 e fesoʻotaʻi ma manu ma igoa masani mo tipi o le a faʻasaina mo le faʻailogaina o meaʻai e faʻavae i laʻau ma o le a faʻasa ona faʻasaoina mo naʻo oloa o aano o manu.

 

O lenei gaioiga o le a aumaia ai se aafiaga tele i le vaega o isi mea e sui ai aano o manufasi e faʻavae i laʻau, lea ua faʻalagolago i le tele o nei upu masani e faʻamatala ai le ituaiga o tofo ma mea e mafai ona faʻamoemoeina e tagata faʻatau mai le oloa, ma le auala e mafai ona fiafia ai i le oloa.

 

O a upu o le a fa'asa?

 

O upu fa'atapula'aina e 31 o: moa; povi; pipi; pato; kusi; mamoe; povi; pua'a; pekoni; 'oti; povi po'a; moa; mamoe; povi fafine; povi fafine; povi fafine; mamoe fafine; povi fafine; ivi 'aso'aso; ivi 'aso'aso; ponaivi-T; pu'upu'u; ate; tipi; apa'au; fatafata; ogavae; tau'au; itu; loin; tenderloin; vae; drumstick; ma le brisket.

 

E ui o le filifiliga e faʻatapulaʻaina nei upu ua matuā faitioina o se faʻatapulaʻaina e le manaʻomia e tagata taʻalo tetele i le alamanuia o meaʻai e faʻavae i laʻau, ae ua talia ma le fiafia e le vaega le faʻaiuga a le EU e aua neʻi aofia ai ni nai upu ua faʻaaogaina lautele o se vaega o le faʻasa.

 

E aofia ai le 'burger,' 'sosisi' ma le 'nuggets,' ia na tuʻuina atu mo se faʻatapulaʻaina e ono avea o se vaega o le uluaʻi fuafuaga, na taitaia e le MEP Céline Imart, i le tausaga talu ai.

 

I le valaau mo le soloia o le faasaina, e toatele le au tetee na finau e faapea o nei upu e faavae i luga o le faatulagaga ua faaaogaina soo mo le tele o tausaga e faamatala ai le foliga o oloa, nai lo le ituaiga porotini e faia ai. O le sosisi Glamorgan e le o ni tagata e 'ai fualaau faisua, mo se faataitaiga - o se sosisi masani a Welsh e faia mai sisi ma liki - ua leva ona lauiloa ma ua ta'ua i le faaupuga mo le silia ma le seneturi, a o lei oo atu i le maketi isi ituaiga aano o manufasi i aso nei.

 

O nei upu faʻamatalaina e tele finauga o le a faʻatagaina pea, pe afai o loʻo faʻailogaina manino oloa o ni meaʻai e faʻavae i laʻau ina ia mafai ai e tagata faʻatau ona faʻaauau pea ona faia ni filifiliga saʻo.

 

Laasaga e sosoo ai

 

Ua malilie le au fai tulafono i se vaitaimi o fesuiaiga e tolu tausaga a'o le'i fa'atinoina tulafono fou, e mafai ai e le au gaosi mea'ai e fa'avae i la'au ona fa'amama a latou sapalai o lo'o iai ma fetu'una'i a latou afifiina/fa'ailogaina.

 

O nisi faʻamatalaga auiliili o le a faʻamaeʻaina i le Aso Faraile 13 Mati, ona faʻagasolo lea o le faila i le faʻatagaina aloaia e le Fono a Faʻatoʻaga ma Faigafaiva ma se palota mulimuli i le fonotaga tele a le Palemene a Europa.

 

E le o manino i le taimi nei le tele o le a aʻafia ai e nei faʻasa le maketi mo oloa 'hybrid' (o mea e faia i le faʻafefiloi o aano o manufasi ma meaʻai e faʻavae i laʻau), faʻapea foʻi ma oloa e pei o meaʻai e manogi i aano o manufasi, mea manogi ma mea manogi e le o iai aano o manufasi. O loʻo faʻamoemoeina o le a mulimuli mai nisi faʻamatalaga i nei elemene.

 

E le gata i lea, o le a fa’alauteleina le fa’asā e aofia ai aano o manu ua totoina – o aano o manu ua gaosia e fa’aaoga ai fa’ato’aga feavea’i, e aofia ai le totoina o sela moni o manu i totonu o bioreactors ma fa’aumatia ai le mana’omia ona tausia ma fasia manu. O nei mea’ai fou e le’i maua i le maketi i le EU, ae ua aofia ai o se vaega o le fa’asā muamua.

 

Aafiaga o le alamanuia

 

Ua lapataʻi mai le faʻalapotopotoga o meaʻai ma meaʻai e faʻavae i laʻau o le ProVeg International e faʻapea, o le faʻasā o le a faʻatupuina ai ni lavelave tetele e uiga i le faʻaliliuga ma le felagolagomaʻi o gagana ma faʻavaivaia ai le maketi e tasi, faʻatasi ai ma oloa lava e tasi o loʻo feagai ma ni faʻatapulaʻaina eseese o igoa i itulagi eseese.

 

“O le aveeseina o upu masani e le faaleleia atili ai le manino; e faaitiitia ai le manino ma faateleina ai feeseeseaiga i le taimi e faatau ai,” o le saunoaga lea a Jasmijn de Boo, o le Pule Sili o le ProVeg International i le lalolagi atoa.

 

“O le aʻafiaga moni o le a faʻalagolago i le auala e faʻatinoina ai nei tulafono i le faʻatinoina… O le faʻailogaina e tatau ona faʻamalosia ai tagata faʻatau ma lagolagoina se faiga taumafa tauva ma talafeagai mo le lumanaʻi.”

 

O le a feagai nei kamupani gaosi oloa o loʻo faʻagaoioia i maketi eseese ma tau o le toe mamanuina o afifiina faʻapea foʻi ma luʻitau e uiga i le faʻatulagaina o faʻailoga ma isi fuataga o le tausisia o tulafono. O le a aʻafia ai pisinisi laiti ma feololo (SMEs), ua lapataʻi mai ai le Vegatarian Society, ma o le a i ai se aafiaga faʻasolosolo i fefaʻatauaʻiga faʻavaomalo ma tu ma aga masani o faʻailoga i tua atu o Europa.

 

Na faʻalauiloaina le tulafono e puipuia ai le alamanuia o faatoaga manu, ma o le MEP Imart o loʻo faamatalaina lenei atinae lata mai o se "manuia e le mafaafitia" mo faifaatoaga lafumanu i Europa.

 

O i latou e lagolagoina ni faʻatapulaʻaga faʻamalosia e uiga i upu e fesoʻotaʻi ma aano o manu mo oloa e faʻavae i laʻau, e aofia ai faʻalapotopotoga a faifaatoʻaga lafumanu i Europa e pei o le European Livestock Voice ma le Copa-Cogeca, ua finau mai o le faʻaaogaina o ia upu i le maketiina o meaʻai e faʻavae i laʻau e faʻasesēina ai tagata faʻatau ma e faʻaitiitia ai le taua faʻaleaganuʻu o oloa masani aano o manu.

 

O le finauga ua leva

 

O le finauga ua faaauau pea talu mai le 2019 i le tulaga Europa, ma o le taitaifono o le Copa-Cogeca o Jean-Pierre Fleury o loo taʻua ai le faaaogaina o upu e faatatau i aano o manufasi i isi mea e faaaoga i laau o se "faoa faaleaganuu".

 

“O nisi o ofisa tau maketi o loʻo faʻaaogaina lenei mea e faʻafenumiaʻi ai tagata faʻatau e ala i le faʻalauiloaina o le manatu e faʻapea, o le sui o le tasi oloa i le isi oloa e leai se aafiaga i meaʻai e taumafaina,” o lana tala lea i se faʻamatalaga na muamua atu na talanoaina ai le mataupu o se vaega o le faʻalauiloaina o le tauvaga a le EU mo lafumanu ‘Ceci n'est pas un steak’.

 

Ua finau mai le au tetee e tatau i isi auala e faʻaaoga ai laʻau 'atiaʻe a latou lava auala' ina ia maua ai le lauiloa o tagata faʻatau, nai lo le taulaʻi atu o a latou maketiga i oloa o aano o manufasi o loʻo iai.

 

O faʻalapotopotoga faʻapisinisi i le itu e faʻavae i laʻau ua finauina finauga e uiga i le fenumiai o tagata faʻatau, ma fai mai Jasmijn de Boo o le ProVeg e leai se "faʻamaoniga o le fenumiai lautele pe a faʻailoa manino mai oloa o ni oloa e faʻavae i laʻau poʻo ni vegan".

 

Ua faʻaalia e ProVeg i suʻesuʻega a Europa e tusa ma le 80–95% o tagata faʻatau e faʻailoa saʻo mai isi mea e faʻavae i luga o laʻau ma lagolagoina le faʻaaogaina o ia faʻamatalaga.

 

Ua faʻaalia mai e suʻesuʻega talu ai neiporotini eseese (e aofia ai isi mea e sui ai aano o manufasi mai la'au ma aano o manufasi mai sela) e mafai ona maua ai le silia ma le €111 piliona i tausaga ta'itasi,ma lagolagoina le silia ma le 400,000 galuega e oo atu i le 2040.

 

Peita’i, o lo’o popole tagata ta’a’alo autū o le a ono fa’aitiitia tele ai fa’alavelave fa’atonutonu e pei o fa’atapula’aina o fa’ailoga oloa ma fa’ailoga tau fefa’ataua’iga i le tuputupu a’e o maketi ma tupe teufaafaigaluega i Europa atoa.


Taimi na lafoina ai: Mati-31-2026